Afbeelding
Coalitie Weerbare Zorg biedt werkagenda aan VWS aan
Nieuws
Organisatie van zorg
28-09-2026
Landelijke regie is nodig om zorg overeind te houden bij volgende crisis
De Coalitie Weerbare Zorg maakt zich zorgen over de impact die grootschalige crises kunnen hebben op de continuïteit van zorg in Nederland. Denk aan een militair conflict, hybride aanvallen, een nieuwe pandemie of langdurige uitval van stroom. De gevolgen daarvan kunnen groot zijn. Daarom pleit de Coalitie Weerbare Zorg, waarin vijf zorgpartijen zich hebben verenigd, voor meer samenwerking, landelijke keuzes, afspraken en regie. Met een strategische werkagenda wil de Coalitie, samen met VWS en het zorgveld, richting geven aan die voorbereiding. Voorzitter Hans van Goudoever bood de werkagenda vrijdag 25 september aan het ministerie van VWS aan.
De afgelopen jaren hebben de zorgsector en overheid belangrijke stappen gezet om de crisisparaatheid te versterken. De COVID-19-pandemie heeft laten zien hoe groot de impact van een langdurige crisis op de zorg kan zijn, maar ook hoeveel er mogelijk is als partijen samenwerken.
Individuele zorgaanbieders hebben plannen klaarliggen om de eigen organisatie zo goed mogelijk draaiende te houden. Veel bestaande structuren zijn echter vooral ingericht op acute incidenten. Langdurige en grootschalige crises vragen om blijvende afstemming, gezamenlijke scenario’s en landelijke afspraken over regie, prioritering en continuïteit van zorg.
Een crisis raakt de hele zorgketen
Of we de zorg overeind kunnen houden in een langdurige crisis hangt ook af van andere sectoren. Denk aan digitale systemen, de levering van geneesmiddelen en medische hulpmiddelen, stroomvoorziening en de beschikbaarheid van personeel. Als vitale sectoren verstoord raken, heeft dat gevolgen voor de hele zorgketen: van huisarts tot wijkverpleging en van ziekenhuiszorg tot ggz en revalidatiezorg. Daarom is het essentieel dat er landelijke afspraken komen, nog voor een nieuwe crisis zich aandient.
Hans van Goudoever, voorzitter van de Coalitie Weerbare Zorg: "Het is belangrijk dat het kabinet investeert in de weerbaarheid van Nederland en daarbij kijkt naar verschillende soorten dreigingen. Als zorgsector staan we klaar om onze bijdrage te leveren. Met onze strategische werkagenda laten we zien wat de zorgsector nodig heeft en waar nog uitdagingen liggen. We vinden het belangrijk om daarbij aandacht te houden voor allerlei dreigingen. De oorzaak van een crisis maakt uiteindelijk niet uit: onze patiënten moeten er, ook onder lastige omstandigheden, op kunnen vertrouwen dat zij de zorg ontvangen die ze nodig hebben.”
Namens de NVZ was Martijn Wiesenekker aanwezig bij het aanbieden van de werkagenda. Hij is lid van de stuurgroep van de Coalitie Weerbare Zorg. Omdat hij eind dit jaar vertrekt als bestuurder van het HMC, was dit ook zijn laatste optreden als lid van de stuurgroep. NVZ-bestuurder Inge de Wit neemt zijn plaats in. Wiesenekker benadrukt: “Het thema weerbaarheid is al een belangrijk onderwerp bij onze NVZ-leden, maar we zullen er gezien de dreigingen sectoroverstijgend meer mee moeten. Belangrijk dat we hier zelf samen met vele andere partijen binnen en buiten de coalitie Weerbare zorg invulling aan geven. “
Barbara Goezinne, directeur generaal Curatieve zorg bij het ministerie van VWS, gaf bij de overhandiging van de werkagenda aan: “Goed om te zien dat partijen uit de Coalitie Weerbare Zorg zich gezamenlijk inzetten voor de maatschappelijke weerbaarheidsopgave. Iedere partij kan vanuit zijn eigen rol, taken en verantwoordelijkheden een bijdrage leveren aan de versterking van de weerbaarheid. Samen kunnen we deze belangrijke opgave aanpakken.”
Strategische werkagenda als basis voor landelijke afspraken
De Coalitie Weerbare Zorg heeft in kaart gebracht wat nodig is om de zorg voor te bereiden op uiteenlopende langdurige en grootschalige crises. De strategische werkagenda benoemt waar de zorgsector zelf aan zet is en voor welke onderwerpen landelijke afspraken met het kabinet nodig zijn. De vijf programmalijnen gaan over de voorwaarden die in iedere langdurige crisis belangrijk zijn: het beschikbaar houden van vitale voorzieningen en toeleveringsketens, de noodzaak om informatie ook te kunnen delen bij digitale verstoringen, het afstemmen van capaciteit en doorstroom over de hele zorgketen, ervoor zorgen dat zorgprofessionals voorbereid en inzetbaar blijven, en een goede organisatie van civiel-militaire samenwerking als verschillende patiëntstromen tegelijk een beroep doen op de zorg.
De werkagenda biedt daarmee een basis om de zorg ook onder langdurige druk zo toegankelijk mogelijk te houden, met een daarbij passende kwaliteit.
Ook andere zorgorganisaties herkennen deze zorgen. In een brede consultatie benadrukten branche- en beroepsorganisaties dat alle schakels in de zorgketen moeten worden betrokken: van huisartsenzorg en langdurige zorg tot ggz, gehandicaptenzorg, revalidatie en ziekenhuizen. Knelpunten die genoemd worden, zijn onder andere de beschikbaarheid van personeel, de continuïteit van digitale systemen, de samenwerking tussen zorgsectoren en de bestuurlijke aansturing tijdens langdurige crises. Ook is er behoefte aan duidelijke kaders voor prioritering van zorg wanneer schaarste ontstaat.
Over de Coalitie Weerbare Zorg
De Coalitie Weerbare Zorg is een initiatief van het Calamiteitenhospitaal, GGD GHOR Nederland, LNAZ, NVZ en UMCNL. De Coalitie heeft als doel de zorg ook tijdens grootschalige en langdurige crises zo lang mogelijk toegankelijk te houden, met een passende kwaliteit van zorg. De vijf zorgorganisaties willen niet wachten tot de volgende crisis, maar nu samen keuzes maken om de zorg weerbaar te maken en houden.
(Foto: Studio Oostrum)
