“Duurzaamheid is de beste investering in continuïteit”

Annemiek, wat betekent Groen, ga het doen in jouw werk als bestuurder?

“Duurzaamheid past bij mij omdat het vanuit strategie heel praktisch vertaald kan worden. Ik ben resultaatgericht en wil doelen graag meetbaar maken. Dat kan bij duurzaamheid gaan over omvangrijke bouwkundige aanpassingen, maar ook over keuzes van producten of werkwijzen. Zoals minder gebruik van celstofmatjes of het anders reinigen van scopen. Als ik zelf iets moois tegenkom in een ander ziekenhuis, stuur ik het door naar degene bij ons die er iets mee kan. Kopiëren van elkaar, dat moeten we veel meer doen. Iedereen in Alrijne kan daaraan bijdragen. De voortgang en resultaten van deze gecombineerde aanpak maken we inzichtelijk via een waanzinnig mooi dashboard.”

Simke de Jong, manager huisvesting en techniek, is de geestelijk vader van dat dashboard, dat eerder in Skipr werd beschreven. Hij is 25 jaar werkzaam in Alrijne en in zijn functie komt bijna alles rond duurzaamheid samen: huisvesting, techniek, gebouwbeheer, onderhoud medische apparatuur. Ook de collega’s die aan duurzaamheid werken, weten hem te vinden. Er zijn 60 green teams in Alrijne, elk team voert eigen verbeteringen in in het dashboard en kan daar zelf ook data uit halen. 

“We willen innovatief zijn en dat kunnen aantonen. In het dashboard komen 100.000-en meetpunten bijeen. Afdelingen kunnen van elkaar realtime zien wat ze doen op het gebied van duurzaamheid. Zo hoeven afdelingen niet het wiel uit te vinden. Het levert enorm veel bedrijfsinformatie op.”

Annemiek: “Bestuurlijk hoeven we duurzaamheid niet via een separate agenda aan te sturen. Duurzaamheid is een van de pijlers van onze strategie. Het is bijdragen aan een gezondere maatschappij. Duurzaam werken levert ook geld op, in tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht. Bijvoorbeeld door anders te werken met medicatie. Onze drijfveer is niet zozeer om geld te besparen. Het zou raar zijn als je in de zorg niet bezig zou zijn je in te zetten voor verduurzaming.” 

Die bijdragen zijn te vinden op de website van Alrijne, waarop ook het gouden keurmerk van de Milieuthermometer Zorg staat. Dit werd in 2023 voor de tweede achtereenvolgende keer verstrekt door MPZ.

Simke, waar ben je trots op, wat valt te kopiëren? 

“Veel maatregelen passen we al toe, net als andere ziekenhuizen. Verminderen van onze CO2 footprint is standaard. In Leiderdorp zijn we van het aardgas af en Leiden volgt binnenkort. Waar ik trots op ben, is innovatie. Nieuwe dingen spreken het meest aan en zijn inspirerend. Zoals onze groene gevel: planten aan de gevel die als airco en radiator dienen. Ze bieden een healing environment door luchtzuiverende planten. Het is eigenlijk één grote luchtbehandelingskast met slechts natuurlijke producten. 

Verduurzaming hoeft niet altijd om innovatieve technologie te vragen, maar kan ook gaan om het opnieuw toepassen van vergeten kennis. Klein voorbeeld: hebben we het koud, dan zetten we allemaal de verwarming aan. Terwijl je je ook naar de zon kunt richten. Dat soort principes kun je leidend maken bij bouw en inrichting.” 

Hoe werken jullie samen, ieder vanuit je eigen rol?

Met de regelmaat van de klok spreken Annemiek en Simke elkaar. In overleggen of in de wandelgangen, op allerlei thema’s: gebouwbeheer, BHV, medische apparatuur. Innovatie en inzicht zijn sleutelwoorden in hun samenwerking. Simke werkt veel samen met de TU Delft. Elk jaar doen wel 20 studenten een opdracht of onderzoek voor Alrijne. “De wisselwerking met jonge mensen vind ik heel positief. Ze hebben een onbevangen kijk op problemen en komen dan met een verrassend industrieel ontwerp. Zo was er een student abstracte wiskunde die met de data van 1 dag een optimalisatie van 15% wist te bereiken. Ik geloof in de intrinsieke motivatie van de student. Dat is veel sterker dan dat ik als opdrachtgever zelf een klus voor iemand bedenk.”

Annemiek, welke tips heb jij voor andere NVZ-leden die bezig zijn met verduurzaming of die daar meer werk van willen maken?

“Duurzaamheid is investeren in continuïteit. Zowel wat klimaat betreft als wat medewerkers betreft. Blijf complimenten geven waar het goed gaat, dat motiveert ons allemaal. We kennen hier de impuls van Duurzaam in Dienst, om mensen te behouden. Nieuwe medewerkers zijn maar beperkt te vinden, dus zorg dat de huidige medewerkers het leuk vinden om te blijven. Om te weten te komen wat maakt dat men blijft, gaan we met een klein team inclusief OR langs afdelingen. We vieren het als het goed gaat. Bijvoorbeeld bij de invoering van het chronorooster of het voeren van verzuimgesprekken. We gaan ook voorafgaand aan de Dag van de Zorg de Nacht van de Zorg lopen. Tijdens de nachtdienst gaan we naar de afdelingen die ’s nachts werken, om waardering uit te spreken. We doen dat juist samen met collega’s die nooit ’s nachts werken, zoals van HR of F&C.” 

Simke vult aan: “En durf te falen. Daar leer je enorm van.”

Wat is jullie groene droom voor de NVZ-leden?

Annemiek: “Dat we voor 75% allemaal hetzelfde doen op het gebied van duurzaamheid. Dus niet ieder voor zich. We zijn in de toekomst nóg meer aan het samenwerken om nóg betere dingen te bedenken en zoeken elkaar daarin op. De NVZ kan in dit proces een rol spelen door mensen bij elkaar te brengen. Bijvoorbeeld wat is er mogelijk in bestaande bouw met innovatieve technieken.”

Simke: “Dat we duurzaamheid vervangen door de term vitaliteit. Het klinkt toch voor veel mensen nog naar geitewollensokken. Terwijl vitaliteit iets is wat iedereen nastreeft.”

Lees meer

• In deze video geven Annemiek Rutters en andere leden van de bestuurlijke inspiratiecommissie van de NVZ hun visie op duurzaamheid.
• Save the date: op 9 oktober 2026 is er een congres voor zorgprofessionals, zorgbestuurders/toezichthouders en beleidsmakers in het Gooiland in Hilversum om de volgende stap te zetten in het verduurzamen van zorg Het Duurzame Zorg Congres op 9 oktober: van groene beweging naar het nieuwe normaal | NVZ
• Terugblik masterclass voor bestuurders Masterclass duurzaamheid: ‘Zorgen voor een gezonde samenleving’ | NVZ

Over de bic

Als groene ambassadeurs dragen bic-leden eraan bij dat verduurzaming een vanzelfsprekend onderdeel wordt van bestuurlijk leiderschap. Daarmee willen zij duurzaamheid in de zorgsector versnellen. Kijk ook op Bic Duurzaamheid: de Groene Ambassadeurs van de NVZ | NVZ