Duurzaam werken, tot in de haarvaten
Het groene gesprek: Jeroen Bosch Ziekenhuis
Hoe voer je als bestuurder het groene gesprek? Daarover gaat deze serie interviews met leden van de bestuurlijke inspiratiecommissie Duurzaamheid van de NVZ. Hun motto is Groen, ga het doen! In deze aflevering gaan we op bezoek in het Jeroen Bosch ziekenhuis, voor een gesprek met bestuurder Tamara Kroll en duurzaamheidscoördinator Lieke Hettema.
Tamara, wat betekent dit motto in jouw werk als bestuurder?
“Twee jaar geleden ben ik in dit ziekenhuis gestart als bestuurder en riep toen gelijk: ik wil de duurzaamheidsportefeuille! Als je duurzaamheid ‘ademt’ als bestuurder, door duurzaam werken te faciliteren met aandacht, prioriteit en middelen, dan wordt het een gewoonte voor iedereen. We hebben 25 green teams en daarnaast een aantal greenkeepers. Er is veel enthousiasme in huis. Het duurzaamheidsbeleid wordt volledig gedragen door de raad van bestuur.
“Voor mij gaat duurzaamheid niet alleen over het milieu, maar over gezondheidswelzijn van onze patiënten, onze medewerkers én de inwoners van de regio ’s-Hertogenbosch. Door te werken aan een gezonde leefomgeving dragen we bij aan het gezondheidswelzijn van mensen én aan zorg die ook in de toekomst goed en toegankelijk blijft.”
Een recente uitwerking is te vinden op de CSA. Alle apparaten gaan over van gas op stroom. Daarmee bespaart het ziekenhuis jaarlijks bijna 72 ton aan directe CO₂-uitstoot – vergelijkbaar met 32 retourvluchten Amsterdam–New York. Deze stap draagt bij aan de ambitie van het JBZ om zorg te bieden die niet alleen goed is voor patiënten, maar ook voor het milieu. In 2025 kreeg het JBZ het gouden certificaat van de Milieuthermometer Zorg, als vijfde ziekenhuis in Nederland.
Tamara Kroll: “Je houdt duurzaam denken en doen pas in stand, als het op alle tafels terug komt. Het moet niet als een extra activiteit overkomen. Waar mijn motivatie vandaan komt? Ik ben niet roomser dan de paus, maar vind oprecht dat we iets goeds moeten toevoegen waar we dat kunnen. Het is onze maatschappelijke opdracht én het zit diep van binnen. Je kunt niet niets doen. Het raakt me als bestuurder en als mens: hoe ga ik om met mijn omgeving, hoe groeien mijn kinderen op?”
Lieke, waar ben je trots op?
“We hebben onze 15.000 medische hulpmiddelen in kaart gebracht om te bepalen of we van wegewerp naar herbruikbaar kunnen gaan. Vanuit andere ziekenhuizen was daar veel belangstelling voor. Om die reden hebben we de lijst gedeeld met ZINN. We zijn er trots op als anderen dat kopiëren en niet zelf het wiel hoeven uit te vinden.
Als uit de bepaling komt dat een duurzamer product duurder is, zeggen we niet meteen: we doen het niet. Duurzaamheid kan geld kosten, maar gaat je ook wat opleveren. We willen steeds weer onze ambities aanscherpen. Bijvoorbeeld om de doelstelling rond de eiwittransitie eerder dan 2030 te behalen.”
Hoe werken jullie samen, ieder vanuit je eigen rol?
Lieke werkt in het Servicebedrijf. Overleg over duurzaamheid voert ze rechtstreeks met Tamara. Tussentijds zoeken ze elkaar op en appen ideeën. Van hoog-over: hoe krijgen we duurzaamheid nog beter in de jaarplannen, tot heel concreet: is er een alternatief voor het bosje bloemen bij lief en leed? En bij gezamenlijke optredens gaat er steevast iets groens aan.
Daarnaast heeft Lieke bijna dagelijks app-contact met duurzaamheidscoördinatoren van andere ziekenhuizen. “We kopiëren al regelmatig ideeën van elkaar. Commitment van het bestuur is in mijn werk het belangrijkst. Dat is nu goed voor elkaar, maar zou niet persoonsafhankelijk moeten zijn.”
Tamara: “Je moet ‘t ademen en voorleven en het er enthousiast met elkaar over hebben, mede daarom ben ik lid van de bestuurlijke inspiratiecommissie Duurzaamheid van de NVZ.”
Tamara, welke tip heb jij voor collega-bestuurders die bezig zijn met verduurzaming, of die daar (meer) werk van willen maken?
“Think green, act bold! We zijn bottom up begonnen, dat is de kracht geweest. Met enthousiasme en met ruimte geven aan initiatieven. Daar krijg je veel credits voor. Nu komen we in een andere fase. Het laaghangend fruit is gepasseerd, nu gaat het om vastberaden en zelfverzekerd borgen van het beleid.”
Lieke, hoe leeft verduurzaming op de afdelingen?
“Je merkt dat er echt een nieuwe wind waait rond duurzaamheid. Medewerkers kijken steeds bewuster naar hun werk en denken na over wat daarin duurzamer kan. Dat gebeurt vooral in het dagelijkse contact met collega’s.
Op onze afdelingen zijn green teams en greenkeepers actief: collega’s die duurzaamheid extra onder de aandacht brengen. Samen vormen zij een netwerk waarin ervaringen en ideeën worden gedeeld, in overleggen en gesprekken op de afdelingen, op intranet en via het kenniscafé, een soort interne Facebook.
Om het onderwerp nog breder te laten leven, nodigen we alle medewerkers begin 2026 uit voor het Klimaattheater in ons eigen auditorium. Met voorstellingen over de mooie kanten en de pijnpunten van verduurzaming krijgt het thema op een laagdrempelige manier aandacht en ontstaat ruimte voor gesprek.”
Wat is jullie gezamenlijke groene droom voor de NVZ-leden?
“Dat het zo in de haarvaten zit van iedereen dat het geen apart thema meer is. Dan heb je het goed gedaan.”
Ambities van de bic Duurzaamheid
|
Over de bic
Meer weten over de ambities van de bestuurlijke inspiratiecommissie Duurzaamheid? Kijk op BIC Duurzaamheid: de Groene Ambassadeurs van de NVZ met een filmpje met Tessa van Maanen, voorzitter van de bic en de vorige edities van Het Groene gesprek.