Main content

Waardegedreven zorg

De beste uitkomsten voor de patiënt. Dat is de kern van waardegedreven zorg. Hiervoor is het noodzakelijk om te weten welke zorg de beste uitkomsten geeft, welke uitkomst past bij de patiënt, en hoe je deze kennis en informatie ophaalt en toepast in het reguliere zorgproces. Om ziekenhuizen en revalidatie-instellingen hierbij te ondersteunen, is de NVZ het programma Waardegedreven zorg gestart. Ook participeert de NVZ in het landelijke programma Uitkomstgerichte zorg.

Waardegedreven zorg

Ambitie

Bij waardegedreven zorg bespreekt de zorgverlener in het begin van het zorgproces wat de patiënt wil bereiken en wat er voor hem toe doet. Op basis hiervan beslissen zij samen welke zorg of hulp hierbij het beste aansluit. Uitkomstinformatie biedt daarnaast een belangrijk kader voor leren en verbeteren. Hoe meer inzicht we krijgen in de waarde die de behandeling voor de patiënt oplevert, hoe beter we de zorg kunnen verbeteren. Transparant zijn over de geleverde kwaliteit van zorg is hierbij vanzelfsprekend.

De ambitie van het programma Waardegedreven zorg (WGZ) is dat de leden van de NVZ waardegedreven zorg als uitgangspunt van goede zorg hanteren, zodat de zorg die zij leveren bijdraagt aan een goede kwaliteit van leven van hun patiënten. Wanneer waardegedreven zorg consequent wordt doorgevoerd, leidt dit tot betere zorg, tot een andere manier van werken, tot een meer gelijkwaardige relatie met patiënten en tot een efficiëntere inrichting van zorg. Daarnaast leidt het tot lagere kosten, omdat zorg die niet zinnig is, geen waarde toevoegt, niet wordt verleend.


Hoe geven wij vorm aan waardegedreven zorg?

Over het programma

De NVZ is in 2018 gestart met het programma Waardegedreven zorg (WGZ). Dit naar aanleiding van de afspraken in het Hoofdlijnenakkoord. Waardevolle zorg is als strategisch thema opgenomen in de NVZ-strategie Goede zorg doen we samen. Met het programma WGZ geeft de NVZ invulling aan dit speerpunt. 

Het programma WGZ heeft de volgende doelstelling:

  • Alle NVZ-leden hebben Samen Beslissen op een gestructureerde en herkenbare manier in de spreekkamer geïmplementeerd;
  • Zorgprofessionals zijn toegerust (al dan niet in netwerkverband) om uitkomstinformatie ten behoeve van leren en verbeteren te gebruiken. 

 
Er zijn al veel initiatieven bij de leden van de NVZ als het gaat om de implementatie van waardegedreven zorg. Met het programma WGZ wil de NVZ deze initiatieven samenbrengen en verder helpen. Binnen het programma is er naast de instrumentele kant, ook focus op de gedrags- en cultuurverandering bij alle medewerkers binnen de zorg.

Programmaresultaten

Het programma is gestart met een landelijke kick-off en een korte scan om zo de stand van zaken en ondersteuningsbehoeftes van de NVZ-leden te bepalen. Het programma focust naar aanleiding van de scan op ‘kennis bijbrengen’ en ‘leren van elkaars praktijkvoorbeelden’. Inmiddels zijn er:

  • Een netwerk van projectleiders/verantwoordelijken voor invoering van WGZ in de instellingen, en een netwerk voor samen beslissen;
  • Kennisdeling en interactie op NVZ Kennisnet in de groepen Waardegedreven zorg en Leerplein Samen beslissen;
  • Masterclasses over PROMs (pdf) door hoogleraar Sandra Beurkens. Het doel van de masterclasses was om zoveel mogelijk leden van de NVZ concrete handvatten te bieden over het zinvol inzetten van PROMs in hun eigen setting, als middel om gezamenlijke besluitvorming en waardegedreven zorg vorm te geven;
  • De Routekaart WGZ voor bestuurders en projectleiders, met hierin de belangrijkste stappen om WGZ te implementeren; 
  • Pilot met landelijke patiëntervaringsmeting (PEM) met benchmarkinformatie, zodat NVZ-leden van elkaar kunnen leren op basis van ervaringen van patiënten. Deze pilot is in 2020 met succes afgerond en krijgt in 2021 een vervolg;
  • De leden van het programmateam WGZ participeren actief in alle werkgroepen van het landelijke programma Uitkomstgerichte zorg (UZ). Voor het onderdeel ‘veranderaanpak’ van het landelijke UZ-programma is subsidie aangevraagd en verstrekt. 

Aan de slag

Om ziekenhuizen en revalidatie-instellingen te ondersteunen bij de implementatie van Waardegedreven zorg (WGZ), ontwikkelen we diverse hulpmiddelen.

Routekaart WGZ

De Routekaart WGZ geeft inzicht in de essentiële keuzefactoren die invloed hebben op de implementatie van WGZ, en op de keuze voor een ICT-systeem in het bijzonder. De stroomversneller bevat ook aanbevelingen en handreikingen op basis van geleerde lessen van leden die al een ICT-oplossing hebben ingevoerd of hiermee begonnen zijn. De routekaart en framework worden tijdens het programma verder uitgediept.

Bekijk de Routekaart Waardegedreven zorg en het Framework Waardegedreven zorg.

Scan

In 2019 is voor de eerste keer een vragenlijst uitgezet onder de leden van de NVZ om te bepalen waar ziekenhuizen en revalidatiecentra staan op het gebied van waardegedreven zorg. Begin 2021 wordt de scan opnieuw uitgezet.

Uitkomstgerichte zorg

In het Hoofdlijnenakkoord (HLA) is afgesproken dat voor 50% van de ziektelast uitkomstinformatie van de zorg beschikbaar komt, en dat er meer gebruik wordt gemaakt van samen beslissen in de spreekkamer. Om dit te realiseren is het landelijke programma Uitkomstgerichte Zorg (UZ) gestart. Alle HLA-partijen doen hieraan mee, waaronder de NVZ.

Het programma UZ kent dezelfde doelstellingen als het programma WGZ, en borduurt voort op initiatieven uit het veld om uitkomstgericht werken nóg meer te kunnen versnellen en om de vele initiatieven in het veld gelijk te richten. De NVZ vertegenwoordigt haar leden binnen alle onderdelen van het landelijke programma en draagt zorg voor de juiste vertegenwoordiging en aansluiting bij het veld.

Het programma UZ bestaat uit de volgende onderdelen:

  1. Uitkomstinformatie

De werkgroep van deze lijn bepaalt voor welke aandoeningen, die samen minstens 50% van de ziektelast veroorzaken, uitkomstinformatie wordt ontwikkeld en verzameld. Het uitgangspunt hiervoor is de lijst uit het rapport van het Zorginstituut uit 2018. De werkgroep stelt per aandoening vast welke uitkomsten er het beste kunnen worden gemeten (de uitkomstensets). Daar waar mogelijk, wordt gebruik gemaakt van reeds bestaande uitkomstensets. De eerste 4 aandoeningen waar uitkomstensets voor worden ontwikkeld zijn:

  • knieartrose;
  • chronische nierschade;
  • pancreascarcinoom;
  • Inflammatory Bowel Disease (IBD).


De Federatie Medisch Specialisten (FMS) is verantwoordelijk voor de coördinatie van lijn 1.

2. Samen beslissen
Ter ondersteuning van de ontwikkeling en borging van het proces van Samen Beslissen worden in deze lijn diverse instrumenten ontwikkeld. Er wordt een vervolg gegeven aan de campagne Betere zorg begint met een goed gesprek, waarmee wordt ingezet op gedragsverandering, zowel bij de patiënt als bij de zorgverlener. Er komt een bibliotheek met de verschillende keuzehulpen. Daarnaast worden er trainingen georganiseerd voor de zorgprofessional en wordt er ook rekening gehouden met mensen met beperkte gezondheidsvaardigheden. De Patiëntenfederatie Nederland (PFN) is verantwoordelijk voor de coördinatie van lijn 2. 

3. Organiseren en betalen 
De werkgroep voor deze lijn, waar Zorgverzekeraars Nederland (ZN) verantwoordelijk voor is, legt verschillende uitkomstgerichte organisatie- en contractvormen naast elkaar om zicht te krijgen op wat wel en wat niet werkt. Lijn 3 laat zien wat er nu al mogelijk is en werkt aan oplossingen voor valkuilen en tegenkrachten die meer uitkomstgericht organiseren en betalen in de weg staan.

4. ICT
In lijn 4 wordt gezorgd dat de in lijn 1 gedefinieerde uitkomstinformatie landelijk ook beschikbaar komt; in de spreekkamer en binnen en tussen ziekenhuizen, ten behoeve van samen beslissen en leren & verbeteren, eventueel op geaggregeerd niveau. Hierbij wordt registratiedruk zoveel mogelijk beperkt door optimaal hergebruik van in het zorgproces al vastgelegde gegevens ten behoeve van dossiervorming en aanlevering aan kwaliteitsregistraties .Tussen lijn 4 en lijn 1 is een nauwe samenhang. Bij de ontwikkeling van de noodzakelijke ICT-voorzieningen wordt waar mogelijk en zinvol aangehaakt bij bestaande voorzieningen in het veld. Het ministerie van VWS is verantwoordelijk voor lijn 4. 

5. Veranderaanpak
De veranderaanpak is aanvullend aan de 4 lijnen van het programma. Uitkomstgerichte zorg vraagt om een verandering van houding en gedrag bij zorgaanbieders, zorgprofessionals en management van een zorginstelling. Vandaar dat naast de 4 lijnen hiervoor een vijfde werkgroep voor de veranderaanpak is ingericht. De veranderaanpak heeft als doel het veld te ondersteunen bij het implementeren van de gewenste verandering binnen het programma. De NVZ is verantwoordelijk voor de veranderaanpak. 

Kijk voor meer informatie over het programma op: uitkomstgerichtezorg.nl.

Jaaroverzicht 2020

Benieuwd naar de activiteiten van Waardegedreven zorg en Uitkomstgerichte zorg in 2020? Bekijk het jaaroverzicht:

  • In februari 2020 hebben we de Routekaart WGZ opgeleverd. Het doel van deze routekaart is om gerichte ondersteuning te bieden aan instellingen bij het keuzeproces rond de stappen die nodig zijn bij het implementeren van WGZ. In het bijzonder zal de routekaart helpen om te komen tot een ICT-systeem dat het beste past bij de context waarin het moet gaan functioneren. Om hier meer uitleg over te geven, is ook een bijeenkomst georganiseerd.
  • De laatste workshops over PROM’s zijn georganiseerd, waarbij een aantal digitaal.
  • De pilot Patiëntervaringen meten (PEM) is met succes afgerond onder 15 leden van de NVZ. Het meten van patiëntervaringen wordt steeds belangrijker voor zorginstellingen. Niet alleen kunnen we hiermee het zorgaanbod verbeteren, ook helpt het om te bepalen wat goede zorg is. Om die reden is de NVZ gestart met een pilot om via een gestandaardiseerde en gevalideerde online vragenlijst patiëntervaringen (PREMs) te meten. Aan de pilot deden 15 instellingen mee. Deelnemers werd nadrukkelijk gevraagd naar de ervaringen met samen beslissen tussen arts en patiënt. Dat is één van de pijlers van Waardegedreven zorg.
  • De pilot 2.0 van de PEM is in de stijgers gezet; hier borduren we in 2021 op voort.
  • Er is subsidie aangevraagd en verleend voor het onderdeel ‘veranderaanpak’ van het landelijke programma Uitkomstgerichte zorg, net als voor het deelproject ‘Leren van elkaar’ dat valt binnen het onderdeel ‘samen beslissen’. Ook zijn er 2 collega’s geworven om uitvoering te geven aan de activiteiten binnen deze 2 onderdelen van het landelijke programma. Het landelijke programma UZ kwam daarmee rond de zomer uit de startblokken en inmiddels zijn de activiteiten waar de NVZ verantwoordelijk voor is, opgestart.
  • Waardevolle zorg is één van de strategische thema’s in de nieuwe NVZ-strategie Goede zorg doen we samen
     

Wil je ook in 2021 op de hoogte blijven van onze activiteiten? Meld je dan aan voor de groep Waardegedreven zorg op NVZ Kennisnet.

Waardegedreven zorg

Wil je meer informatie over Waardegedreven zorg? Word dan lid van de werkgroep Waardegedreven zorg op Kennisnet. Leden van NVZ kunnen lidmaatschap aanvragen van Kennisnet voor gedetailleerde inhoudelijke informatie over onder andere dit onderwerp.

Meer over waardegedreven zorg