Main content

Voortgangsbrief geneesmiddelenbeleid naar Tweede Kamer

Nieuws

Minster Bruins heeft eind december 2018 de Voortgangsbrief geneesmiddelenbeleid naar de Tweede Kamer gestuurd. In de brief gaat de minister in op de belangrijkste maatregelen en ontwikkelingen met betrekking tot zijn geneesmiddelenbeleid, aan de hand van 5 thema’s:

  • prijsvorming en toelating tot het verzekerde pakket;
  • inkoopkracht  en gepast gebruik;
  • farmaceutische zorg
  • regelgeving rondom markttoelating
  • ontwikkeling en innovatie.

Toegankelijkheid en betaalbaarheid speerpunten 

Het beleid van de minister is gericht op betaalbare en toegankelijke medicijnen. De minister bouwt hierbij voort op de maatregelen van het vorige kabinet. Ook zijn er maatregelen afgesproken in het Regeerakkoord en het Hoofdlijnenakkoord medisch specialistische zorg. We lichten een aantal onderwerpen eruit, waar de ziekenhuizen het meest mee te maken hebben. 

Immunoglobulinen per 2021 overgeheveld van extramurale farmacie naar het ziekenhuis 

De minister zet de overheveling voort van groepen specialistische geneesmiddelen van de openbare apotheek naar het ziekenhuis. De minister heeft besloten om de groep immunoglobulinen per 2021 over te hevelen. Door ruim de tijd te nemen, kan de maatregel zorgvuldig worden voorbereid. Samen met de veldpartijen waaronder de NVZ wordt momenteel onderzocht welke andere groepen in aanmerking komen. De NVZ steunt de overheveling. Door het ziekenhuis verantwoordelijk te maken kan beter worden gestuurd op scherpe inkoop en gespast gebruik. In de loopt van 2019 worden de ziekenhuizen nader geïnformeerd over de vervolgstappen. 

Aanpassingen WGP per 1 januari 2020 in werking 

De wijzigingen van de Wet Geneesmiddelenprijzen (WGP) treden naar verwachting per 1 januari 2020 in werking. Het betreft het vervangen van Duitsland als referentieland door Noorwegen dat een lager gemiddeld prijsniveau heeft. Hierdoor zullen de maximumprijzen van de geneesmiddelen dalen. 
 
De NVZ steunt de maatregel, vanwege de besparingen die ermee zijn gemoeid. Die zijn voor de add-on geneesmiddelen en ozp stollingsfactoren becijferd op € 140 miljoen op jaarbasis. Hierdoor ontstaat er meer financiële ruimte voor de medisch specialistische zorg. Wel dienen de gevolgen op beschikbaarheid en besparingen goed te worden gemonitord. Het is een uitdaging voor zowel ziekenhuizen als verzekeraars om scherp te b lijven onderhandelen over inkoopkortingen en hierover goede afspraken te maken. 

Sluis en financiële arrangementen 

De minister heeft de sluiscriteria afgelopen zomer aangescherpt waardoor er meer geneesmiddelen in de sluisprocedure komen.  Middelen met een groot financieel risico, een hoog kostenbeslag of een ongunstige kosteneffectiviteit kunnen in aanmerking komen voor plaatsing in de sluis. Dat betekent dat ze niet langer automatisch instromen in het verzekerde pakket. Het instrument van de sluis verschaft de minister de mogelijkheid om met de fabrikanten te onderhandelen over de prijs. 
De NVZ steunt het instrument. Wel dienen er betere afspraken te komen over de omgang met de vertrouwelijke prijsafspraken die de minister maakt met de fabrikant. 
Informatie over vertrouwelijke kortingen dient zo snel mogelijk te worden gedeeld met ziekenhuizen en zorgverzekeraars, zodat hiermee rekening kan worden gehouden bij het maken van de budgetafspraken. De minister zet zich in voor de gevraagde transparantie, maar ondervindt hierbij veel weestand van de fabrikanten. 

Aparte Regeling voorwaardelijke toelating voor weesgeneesmiddelen en ‘conditionals’ 

De minister werkt een aparte regeling uit voor voorwaardelijke toelating tot het verzekerde pakket van weesgeneesmiddelen en ‘conditionals’. Het betreft hier geneesmiddelen die door het Europees Medicijnagentschap zijn toegelaten tot de markt, maar waarbij er nog onvoldoende gegevens zijn om de (kosten)effectiviteit te beoordelen. Het gaat vaak om geneesmiddelen voor ernstige, zeldzame aandoeningen waarvoor nog geen behandeling mogelijk is. 
 
Met een nieuwe regeling wil de minister het mogelijk maken dat dergelijke veelbelovende geneesmiddelen sneller bij de patiënt komen waarbij gelijktijdig wordt gewerkt aan het verzamelen van de vereiste gegevens. De nieuwe regeling moet de komende periode verder worden uitgewerkt en de NVZ wordt hierbij geconsulteerd. 

Inkoopkracht en Programma ‘gepast gebruik dure geneesmiddelen’ 

De minister stimuleert gepaste inzet en scherpe inkoop van dure geneesmiddelen. Voor dat laatste heeft hij het Platform Inkoopkracht Dure Geneesmiddelen ingesteld, die met aanbevelingen komt. De minister gaat de inzet van biomarkers, predictieve testen en registers bevorderen. In het hoofdlijnenakkoord MSZ hebben partijen, waaronder de NVZ, afspraken gemaakt over gepast gebruik. Een van de onderdelen betreft het opstellen en uitvoeren van een actieplan om gepast gebruik te stimuleren. De NVZ werkt hier momenteel samen met de FMS, NFU, ZN en Patiëntenfederatie een programmavoorstel uit, dat is gericht op brede implementatie van effectief bewezen interventies. Wij verwachten dit plan in de eerste helft van 2019 te kunnen presenteren. 

Biosimilars 

De minister heeft initiatieven genomen om de zorgvuldige inzet van biosimilars te stimuleren. Een van de initiatieven betreft het programma Biosimilars op Maat (BOM) in ziekenhuizen, dat in november aan de ziekenhuizen is aangeboden. Biosimilars zorgen ervoor dat de noodzakelijke prijsconcurrentie in het segment van de dure geneesmiddelen op gang komt. 

Magistrale bereiding en dwanglicenties 

De minister bereidt een aantal maatregelen voor om nieuwe geneesmiddelen versneld bij de patiënt te brengen. Ook wordt de regelgeving rondom magistrale bereidingen verduidelijkt. Een magistrale bereiding (bereiding van een geneesmiddel voor eigen patiënten) kan een alternatief zijn voor geregistreerde geneesmiddelen, ook in gevallen dat er geen sprake is van een excessief hoge prijsstelling van het geregistreerde geneesmiddel. 
 
De minister richt een commissie in om de inzet van dwanglicenties te onderzoeken in relatie tot excessief hoge geneesmiddelenprijzen. Hierover had eerder de Raad van Volksgezondheid en Samenleving geadviseerd. De commissie zal in 2019 rapport uitbrengen. 

Vervolg 

De komende periode werken partijen die het bestuurlijk hoofdlijnenakkoord MSZ hebben ondertekend, verdere acties uit om dure geneesmiddelenproblematiek mee aan te pakken. De NVZ steunt het beleid van de minister, maar ziet ook dat ondanks alle maatregelen en inzet van alle partijen de uitgaven aan dure geneesmiddelen blijven toenemen. Gelet op de toevloed aan nieuwe, dure middelen waaronder gentherapie, wordt het probleem alleen maar groter. De NVZ wil voorkomen dat uitgaven aan dure geneesmiddelen ten koste gaan van innovatie, ICT en overige noodzakelijke uitgaven aan medisch specialistische zorg. 


Op 21 maart debatteert de vaste Kamercommissie met de minister over recente ontwikkelingen op het gebied van dure geneesmiddelen. In onze contacten met Kamerleden zullen wij onze zorgen over de kostenontwikkelingen blijvend onder de aandacht brengen.

Meer over sectorontwikkeling