Main content

Duurzaamheid

Zorginstellingen investeren in een duurzame toekomst. Niet alleen om een bijdrage te leveren aan de klimaatdoelen, maar ook omdat een gezond milieu zorgt voor een gezond mens. Schone lucht en schoon water, gezond eten en een groene leefomgeving zijn belangrijke voorwaarden om gezond te blijven en ziekenhuiszorg te voorkomen.

Green Deal ‘Duurzame zorg voor een gezonde toekomst’ 

Met de Green Deal 'Duurzame zorg voor een gezonde toekomst' hebben 132 partijen uit de zorg, overheid en het bedrijfsleven afspraken gemaakt om de zorg in Nederland duurzamer te maken. De Green Deal bestaat uit 4 thema's:  

  • terugdringen CO2-uitstoot; 
  • circulair werken; 
  • schoon water; 
  • een gezonde leef- en verblijfsomgeving. 


Bekijk de jaarimpressie 2020 om een indruk te krijgen van de activiteiten die zijn uitgevoerd in samenwerking met partners en gestimuleerd vanuit het programma Duurzame Zorg.

Terugdringen CO2-uitstoot 

In 2030 moet de CO2-emissie in Nederland 49% lager zijn dan in 1990. Voor 2050 is het doel een CO2-vrije energievoorziening. In de Green Deal spreken zorgorganisaties daarom af om de CO2-uitstoot terug te dringen. Energiebesparing en inzet van duurzame energie worden vast onderdeel bij beslissingen over bouw, mobiliteit en inkoop. Ook door het terugdringen van mobiliteitsbewegingen van en naar het ziekenhuis kunnen we bijdragen aan het terugdringen van CO2-uitstoot. Daarom is het inzetten van zorg op afstand en verdere digitalisering van belang. Onderzoeksbureau Gupta heeft naar het effect van digitalisering op de CO2-uitstoot recent nog onderzoek (pdf) gedaan. Een manier om de CO2-uitstoot terug te dringen, is aquathermie. Dit is de verzamelterm voor duurzaam verwarmen en koelen met water. Het gaat om warmte en koude uit oppervlaktewater, afvalwater en drinkwater. Aquathermie is één van de alternatieven voor duurzame verwarming uit het Klimaatakkoord. Er zijn 2 ziekenhuizen die al gebruik maken van deze techniek: Ziekenhuisgroep Twente en BovenIJ Ziekenhuis Amsterdam.  Bekijk de video over hoe dit bij het laatste ziekenhuis wordt gerealiseerd.

Circulair werken

De zorgsector wil efficiënter en minder verspillend met grondstoffen omgaan en steeds meer circulair gaan werken. Het doel is ‘circulair’ een vast criterium te maken bij alle inkoop van goederen en immateriële zaken. Mogelijkheden daarvoor liggen onder andere bij de inkoop van voeding, geneesmiddelen, medische en verzorgende hulpmiddelen, bedrijfskleding, wasgoed, facilitaire producten en bouwmaterialen.

Schoon water

Medicijnresten komen na gebruik in het riool terecht en hebben negatieve gevolgen voor het ecosysteem en de drinkwaterbereiding. De totale hoeveelheid medicijnresten, gemeten bij de waterzuiveringsinstallaties, is te groot en zal - zonder maatregelen - nog groeien. Vanuit het principe ‘voorkomen, verminderen en vervangen’ wil de zorgsector de vervuiling een halt toe roepen, onder andere door voorlichting en training.

Medicijnresten uit water

Gezonde leef- en verblijfsomgeving

Bij het verduurzamen van de zorg(sector) gaat het ook om een gezond leef- en werkklimaat. In zorginstellingen waar mensen wonen en zorgen moet er een mogelijkheid zijn voor beweging en ontspanning voor zowel de cliënt als het personeel. Datzelfde geldt voor ziekenhuizen. Het kan een positieve bijdrage leveren aan het herstel van de patiënt.

Brede proef plaszakken

Elk jaar belandt 30 ton röntgencontrastvloeistof via de urine van patiënten in ons oppervlaktewater. Met plaszakken kan dat worden voorkomen. In 6 ziekenhuizen worden ze al meegegeven. Kijk voor meer informatie op plaszakziekenhuis.nl. EenVandaag maakte er onderstaand item over.

Wil je meer weten of misschien als ziekenhuis aan de slag gaan kijk dan op medicijnresten.org.

Routekaart verduurzaming zorg

De NVZ en de NFU hebben met behulp van TNO de sectorale routekaart ‘verduurzaming zorgvastgoed voor de cure’ ontwikkeld. De routekaart brengt de haalbaarheid voor het verminderen van de CO2-uitstoot in kaart, om het Ministerie van Binnenlandse Zaken (BZK) inzicht te geven in de (on)mogelijkheden van de verduurzaming van het zorgvastgoed richting 2050. 

In juli 2021 moet elke individuele zorginstelling inzichtelijk maken hoe de instelling toewerkt naar de landelijke doelstellingen. De individuele routekaart gaat in op 3 onderdelen:  

  1. energiebesparen, 
  2. inzet duurzame energie (warmte, zon en wind),  
  3. inkoop duurzame energie. 

Handleiding individuele routekaart

Ziekenhuizen moeten voor juli 2021 een portefeuille routekaart hebben opgesteld. In dit document geven zij voor hun eigen vastgoedportefeuille aan hoe zij richting 2030 respectievelijk 2050 de CO2-emissie gaan reduceren. 

TNO heeft met behulp van 5 pilotziekenhuizen een handleiding opgesteld voor het opstellen van een individuele portefeuille routekaart. Ook is er een invulformat ontwikkeld. 

De handleiding en het invulformat staan op de website van het Expertisecentrum Verduurzaming Zorg (EVZ). Het EVZ draagt bij aan kennisontwikkeling en ondersteuning van zorgaanbieders bij de CO2-reductie en het opstellen van de portefeuille routekaart.

Duurzaamheid

Wil je meer informatie over Duurzaamheid? Word dan lid van de werkgroep Duurzaamheid & circulaire economie of de werkgroep Vastgoedontwikkeling op Kennisnet. Leden van NVZ kunnen lidmaatschap aanvragen van Kennisnet voor gedetailleerde inhoudelijke informatie over onder andere dit onderwerp.