Main content

Succesformule tegen alcoholmisbruik ook toepasbaar bij rookverslaving?

Aan het woord

Data verzamelen, wetenschappelijk onderzoek doen, ambassadeurs inzetten en de politiek aanspreken. Met die succesformule wist kinderarts Nico van der Lely jeugdig alcoholmisbruik aan te pakken. Hij nam in 2006 het initiatief tot de eerste kinderalcoholpoli, waarvan er nu 12 door heel Nederland zijn. Wat kunnen we van zijn model toepassen op die andere verslaving: roken?

“Niet elk biertje hoeft slecht voor je te zijn, maar iedere sigaret is dat wél. Het verbaast me dat ik nog steeds rokers tegen kom onder specialisten, huisartsen en verpleegkundigen”, zegt Van der Lely. “Het is niet uit te leggen dat iemand rookt én in een ziekenhuis werkt. Ook onder hoogopgeleide studenten wordt gerookt, ik zie dat bij de lezingen en colleges die ik geef. Mijn hoop is gevestigd op de generatie die nu opgroeit. Die is veel zakelijker, ze zeggen: wáárom wist ik niet wat overmatig alcoholgebruik doet en hoe verslaving werkt? Dat zou ook voor roken moeten gelden.” 

Puberparadox

We hebben bij jonge mensen met de puberparadox te maken, legt de kinderarts uit: je weet dat iets niet goed voor je is en toch doe je het. “Dat is niet gek, dat hoort bij de ontwikkeling van het brein die doorgaat tot het 23e levensjaar, maar dan moet je wel tegen jezelf beschermd worden”, legt Van der Lely uit. “Ouders moeten hun 16-jarige kind dus op de huid zitten als het een sigaret heeft gerookt of alcohol heeft gedronken. Als ouder ben je niet de vriend van je kind. Het begint bij bewustwording en preventie en iedereen kan daaraan bijdragen: ouders, school, artsen. It takes a village to raise a child, of het nu om alcohol gaat of sigaretten.” 

Kinderarts Nico van der Lely

Steeds een stap verder

Van der Lely is oprichter van polikliniek Jeugd en Alcohol van het Reinier de Graaf Ziekenhuis. Hij zet zich er vanaf 2006 voor in om het alcoholgebruik onder jongeren te verminderen. Met optredens op bijeenkomsten en in de media laat Van der Lely zien wat alcohol bij jongeren teweeg kan brengen. Ook was hij initiator van de wetswijziging waarbij de leeftijd van verkoop van alcohol van 16 naar 18 jaar ging. Binnenkort gaat hij in Antwerpen een nieuwe leerstoel Jeugd en Alcohol bekleden.

Aansprekende verhalen

Van der Lely realiseerde zich dat hij data nodig heeft om te overtuigen. Kinderartsen door heel Nederland leveren nu data aan. Daarna volgde wetenschappelijk onderzoek. “Ik kan wel beweren ‘als je op jonge leeftijd drinkt, word je dom’, maar dat kan ik nu met cijfers onderbouwen. Een logisch vervolg was het inzetten van ambassadeurs die een voorbeeld zijn voor jongeren. Een jonge voetballer van Ajax die tegen de afspraken in tóch aan het drinken slaat, weet dat hij uit de selectie wordt gezet. Want drinken leidt tot verlies van spiermassa. Dat is een verhaal dat aanspreekt.”

Geen weg terug

Daarna was de volgende stap het politieke debat aan te gaan, wat resulteerde in de ondertekening van het Nationaal Preventieakkoord. Hierin staan afspraken van een groot aantal partijen om roken en overmatig alcohol tegen te gaan en gezonde voeding te stimuleren. Namens de Stichting Jeugd en Alcohol tekende Van der Lely het akkoord. “We bevinden ons in een one-way street: we moeten doorgaan op de ingeslagen weg. Preventie is een zaak van lange adem, we kunnen niet meer terug.”

Lees verder (pdf)

Preventie

Wil je meer informatie over Preventie? Word dan lid van de werkgroepen over preventie op Kennisnet. Leden van NVZ kunnen lidmaatschap aanvragen van Kennisnet voor gedetailleerde inhoudelijke informatie over onder andere dit onderwerp.