Main content

Stoppen met roken nu tot en mét de verslavingszorg

Aan het woord

Vorige maand kwam er groen licht op vergoeding van verslavingszorg voor mensen met een ernstige en complexe tabaksverslaving. Zorgverzekeraar Menzis heeft hierover afspraken gemaakt met verslavingszorginstelling Verslavingszorg Noord Nederland (VNN). Robert van de Graaf, verslavingsarts bij VNN en boegbeeld van de Rookvrije Generatie en Rookvrije Zorg, noemt het een cruciale mijlpaal. “Ik hoop dat andere verzekeraars dit voorbeeld snel volgen.”

Het was hem al jaren een doorn in het oog: de stoppen met roken-zorg stagneerde zodra een huisarts of coach niet verder kwam met een patiënt. Het slotstuk, verwijzing naar gespecialiseerde verslavingsklinieken, was niet beschikbaar. Het was eenvoudigweg niet mogelijk om te verwijzen voor een tabaksverslaving. “Terwijl een groot deel van de rokers een verslavingsziekte heeft, waarvoor landelijk zorgaanbod nodig is. Je kunt het niet allemaal in de eerste lijn oplossen, dat lukt met alcohol-, eet- en drugsverslavingen ook niet. Doordat huisartsen en rookstopcoaches niet konden verwijzen naar de verslavingszorg, wordt het rookgedrag niet altijd besproken met patiënten, want als je geen behandelopties hebt, waarom zou je het dan bespreken?”

Doorpakken

Menzis gaat verzekerden in Noord-Nederland nu de mogelijkheid bieden om bij zeer problematisch rookgedrag aan te kloppen bij de verslavingszorg. In eerste instantie is dit een experiment voor een periode van drie jaar. “In die drie jaar onderzoeken we hoe het werkt en wat het oplevert. Daarmee kunnen we een duurzaam model opzetten met duidelijke richtlijnen en protocollen voor heel Nederland”, aldus Robert van de Graaf. “En dan doorpakken in de rest van het land.”

Juiste zorg op juiste plaats

Behandeling van tabaksverslaving in een verslavingskliniek is waarschijnlijk wel anders dan behandeling van een alcoholverslaving. “De gemiddelde alcoholverslaafde heeft een veelheid aan psychosociale problemen gerelateerd aan de verslaving. Terwijl de meeste rokers vooral lichamelijke problemen hebben. Daar hoort vaak een andere aanpak bij, passend bij de Juiste zorg op de Juiste plaats. Begin met de lichtst mogelijke vorm van zorg door een verslavingscoach samen met een verslavingsarts en schaal die pas op naar een groter multidisciplinair team als het nodig is. Roep bijvoorbeeld alleen de hulp van een psycholoog, maatschappelijk werker, diëtist of psychiater in als dat aan de orde is. Zo houden we deze zorg zo goedkoop mogelijk.”

Zelfonthulling

Gelukkig redt een deel van de rokers het met ondersteuning uit hun directe omgeving. Goede voorbeelden spelen een belangrijke rol en ook de zorgverlener in het ziekenhuis kan als voorbeeld dienen. “Zelfonthulling kan daarbij een krachtige interventie zijn. Als zorgverlener moet je erover nadenken wat je onthult over jezelf aan patiënten. Hangt er in de spreekkamer een foto van de dokter op een fiets in de bergen? Of komt hij binnen in een witte jas die naar rook ruikt? Twee heel verschillende vormen van zelfonthulling. Uit onderzoek blijkt dat dokters die een gezonde leefstijl onthullen, een gezondere populatie patiënten hebben. Goed voorbeeld doet goed volgen. Mensen zijn gewoontedieren én kuddedieren. Als wij het goede voorbeeld geven, dan gaan patiënten dit vaak onbewust volgen. Maar dan moet de zorgkudde zelf eerst fitter worden.”

Lees verder (pdf)