Main content

“Artsen moeten het zaadje van preventie planten”

Aan het woord

Carole Lasham, kinderarts in Tergooi, bezocht in Stoptober een basisschool met een ‘petje op, petje af’ quiz over roken. Niet zomaar als losse actie, maar een logisch vervolg op een jarenlange inzet voor een rookvrije samenleving, te beginnen in het ziekenhuis. “Iedere arts zou een school of sportclub moeten adopteren en daarmee bijdragen aan preventie.”
 
Tergooi was in 2019 een van de eerste rookvrije ziekenhuizen in Nederland. Een aantal specialisten waaronder Carole Lasham waren de drijvende krachten achter Tergooi Rookvrij. Zij werd indertijd getriggerd door het feit dat er per dag 75 kinderen beginnen met roken: dat zijn er 27.000 per jaar. 

Kinderarts Carole Lasham met Maro en Yannick Gevolgen van roken

Lasham vindt dat iedere arts het roken van zijn patiënt ter sprake zou moeten brengen. “Medisch gezien is er alle reden toe. Bij elke vakgroep zie je de gevolgen van het roken, of het nu KNO of dermatologie is. De kans op een complicatie is met 50% te verminderen door voor de operatie te stoppen met roken. Een fertiliteitsbehandeling heeft meer kans op succes als de aanstaande ouders niet roken. Bepaalde medicijnen werken minder goed bij iemand die rookt. Er sterven 60 baby’s per jaar in de baarmoeder als de moeder rookt. Wat wil je dan nog meer? Als je het roken niet benoemt, kan dat voor de patiënt een legitimatie zijn om te blijven roken. Want de dokter heeft er toch niets van gezegd? En ook al heb je niet meteen succes, je plant wel een zaadje.”

Hulpmiddelen

Om het in de spreekkamer over roken te hebben, kunnen artsen verschillende hulpmiddelen gebruiken. Eén daarvan is het Very Brief Advice (VBA). Lasham heeft daar goede ervaringen mee. “In een kort gesprek van 30 seconden vraag je naar het roken, vertel je dat met goede begeleiding en de juiste medicatie men kan stoppen met roken en verwijs je waar men dan terecht kan voor begeleiding. Als iedere arts dit bij ieder consult doet, zijn dat heel veel zaadjes.”

Gezondheidsvaardigheden

Lasham houdt daarbij rekening met de gezondheidsvaardigheden van haar patiënt. “Bekend is dat 1 op de 3 Nederlanders moeite heeft om informatie te verzamelen, begrijpen en toe te passen. Daar kun je door je woordkeuze bij helpen. Vraag bijvoorbeeld niet: ‘wat voor vragen heb je?’ maar ‘welke vragen heb je?’” Voor communicatie met patiënten met lagere gezondheidsvaardigheden heeft Pharos veel materiaal ontwikkeld, om bij te dragen aan een rookvrije omgeving en stoppen met roken voor iedereen.

Bureaukaart

Een ander hulpmiddel is de bureaukaart (pdf). Op de voorzijde staan gezonde longen met de voordelen van niet-roken, op de achterkant concrete verwijsinformatie. Bij Carole Lasham en haar collega’s staat deze op het bureau, en daarnaast overal in de regio bij huisartsen, tandartsen en jeugdartsen. De kaart komt voort uit een regionale samenwerking, in gang gezet door gemeente en GGD. In juni 2018 ondertekenden ruim 30 partijen uit de regio Gooi en Vechtstreek een convenant. Hiermee is dit de allereerste regio op weg naar een Rookvrije Generatie waarin kinderen volledig rookvrij kunnen opgroeien. 

Lees verder (pdf)

Preventie

Wil je meer informatie over Preventie? Word dan lid van de werkgroepen over preventie op Kennisnet. Leden van NVZ kunnen lidmaatschap aanvragen van Kennisnet voor gedetailleerde inhoudelijke informatie over onder andere dit onderwerp.